Achtergrond

Rente

Rente is een slechtbegrepen fenomeen dat een enorme impact heeft op ons sociale en economische leven. Alle euro's onstaan doordat bedrijven en particulieren schulden aangaan bij banken. Het geld dat wij lenen is niet in bezit van die banken, maar zij maken dat geld op het moment dat wij lenen. De andere kant van de medaille is dus, dat als alle schulden worden afbetaald, er geen enkele euro meer in omloop is.

Banken maken euro's met één doel: winst. Zij verdienen aan die zelfgemaakte euro's door er rente over te heffen. Daarnaast lenen mensen onderling en dragen daar ook rente over af.

Het netto effect hiervan is, dat zij die geen geld hebben (de 'armste' 80% van de bevolking) continu rente betalen aan banken en de rijkste 10% van de bevolking die wel geld over hebben om uit te lenen. De op één na rijkste 10% speelt ongeveer quitte. Het gaat hierbij om enorme bedragen: in Nederland alleen al, draagt de armste 80% van de bevolking tot wel 50 miljard euro per jaar af aan de rijkste 10%. Een onvoorstelbaar groot bedrag: 10% van het totale inkomen van de nederlandse bevolking en ongeveer de helft van het inkomen van de armste 80%.

Rente is de belangrijkste oorzaak van het welbekende feit dat de armen steeds armer en de rijken steeds rijker worden. Het is de reden dat de leden van de Quote top 100 ook in tijden van economische neergang hun vermogen zien toenemen, zoals iedereen zelf kan nagaan door de laatste jaargangen er op na te slaan.

Een belangrijk en raar effect van rente is, dat zelfs wanneer je geen schulden hebt, je toch een groot deel van je inkomen aan rentelasten verliest. Bedrijven rekenen namelijk al hun kapitaalkosten (rentelasten over door hen geleend werkkapitaal) door aan de eindgebruiker. Ze kunnen niet anders. Gemiddeld bestaat 40% van de prijs die we betalen voor goederen en diensten uit kapitaalkosten. Voor huur is het meer, tot wel 70%, voor voedsel is het minder, ongeveer 20%.

Rente herverdeelt dus van arm naar rijk en dat is geen gezonde situatie, vooral niet, omdat we volledig in staat zijn niet rentedragend geld te scheppen, zoals de Gelre nu bewijst en vele geldsystemen in het verleden al gedaan hebben.

Rente en niet-duurzaam gedrag
Rente heeft nog een belangrijk nadeel: zij maakt lange termijnsinvesteringen onbetaalbaar. Bij een rentepercentage van 5% is een investering op basis van geleend kapitaal al na 12 jaar 2x zo duur door rentelasten. Bij 10% al na 6 jaar twee keer zo duur. Dit is één van de belangrijkste redenen waarom toekomstige kosten (bijvoorbeeld het milieu) vaak niet worden meegenomen bij investeringen en verklaart voor een belangrijk deel de grootschale milieudestructie die we waarnemen. Investeringen over decennia, die vroeger heel gebruikelijk waren, zijn niet langer haalbaar. Rentevrij geld lost dat probleem op.

De Gelre en rente
De Gelre is rentevrij. Op een gelrerekening ontvang je géén rente over je positieve saldo en, later, als er meer Gelres in omloop zijn, zal het mogelijk zijn om rentevrij Gelres te lenen. Het gaat nog verder: je betaalt over je positieve saldo zogenaamde vertragingsrente. Het doel hiervan is, om het geld sneller te laten circuleren. Geld moet rollen om effectief te zijn. Op deze manier wordt je 'gestraft' voor het laat betalen van rekeningen. Gelrehouders hebben er belang bij om Gelres zo snel mogelijk weer uit te geven. Enerzijds lastig als je ze hebt, maar heel handig, als je ze tegoed hebt, wat veel belangrijker is. Zie hierover meer bij de paragraaf over betalingstermijnen.

Voor een kort, maar uiterst verhelderend essay (helaas in het engels) over de implicaties van rente zie: het verslag van Margrit Kennedy